|
|
Stranica: 1/1.
|
[ 9 post(ov)a ] |
|
Autor/ica |
Poruka |
novem
|
Naslov: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 08:58 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
BH komunisti na čelu s Nijazom Durakovićem, Zlatkom Lagumdžijom, Ivom Komšićem, Mirkom Pejanovićem i ostalim, su donošenjem ustavnog amandmana LX 31.7.1990. godine, osujetili da BiH doista u praksi postana država konstitutivnih naroda i time značajno doprinjeli razvoju događaja koji su vodili u rat.Citat: Savez komunista Bosne i Hercegovine, kao vladajući politički subjekt do 1990. godine, nastojao je da kontroliše ili redukuje proces parlamentarne demokratije i da spriječi djelovanje etničkih stranaka. Savez komunista Bosne i Hercegovine trpio je negativne posljedice raspada Saveza komunista Jugoslavije, jer je na prvim višestranačkim izborima 1990. godine u Sloveniji i Hrvatskoj ova vladajuća partija izgubila izbore.101 Socijalistički samoupravni socijalizam kao vrijednost jugoslovenskog političkog sistema je nestajao sa scene, a vrijednosti etničkih nacija iskazivale su se kao osnova političkog organizovanja.
Savez komunista Bosne i Hercegovine pokušao je izbornim zakonodavstvom da zadrži vlast, na način da zabrani formiranje nacionalnih stranaka.
Delegati Skupštine Bosne i Hercegovine iz reda Saveza komunista donijeli su u februaru 1990. godine Zakon o udruživanju građana, koji je onemogućavao stvaranje nacionalnih stranaka na etničkoj osnovi. „Zabranjeno je udruživanje na osnovu nacionalne i vjerske pripadnosti, osim u skladu sa zakonom kojim se utvrđuje pravni položaj vjerskih zajednica.” (član 4, stav 2) Zakon o udruživanju građana, kojim je zabranjeno organizovanje nacionalnih stranaka poništen je odlukom Ustavnog suda Bosne i Hercegovine.102
Narodna skupština BiH bila je protiv pokretanja postupka pred Ustavnim sudom i branila je zakonske norme kojima se zabranjuje osnivanje nacionalnih stranaka. Zakonodavno‐pravna komisija Skupštine uputila je Ustavnom sudu mišljenje, u kojem se navodi „da je ostvarivanje pune ravnopravnosti i zajedništva naroda Bosne i Hercegovine − Muslimana, Srba i Hrvata i pripadnika drugih naroda i narodnosti, jedno od bitnih pitanja koje ima kapitalni značaj za postojanje i budućnost Bosne i Hercegovine kao države i za egzistenciju svih njenih građana” i time značajno doprinjeli razvoju događaja koji su vodili u rat.
Organizovanje na nacionalnoj osnovi „stvorilo bi pravni osnov, na način koji bi u suštini bio nacionalistički i vodio destabilizaciji Bosne i Hercegovine i međunacionalnih odnosa u njoj”. U javnoj raspravi od 5. juna 1990. godine, Narodna skupština BiH je potvrdila stavove svoje Zakonodavno‐pravne komisije, a Ustavni sud je poništio pomenutu spornu odredbu Zakona o udruživanju građana, čime je omogućeno političko organizovanje i djelovanje na nacionalnoj osnovi. Savez komunista Bosne i Hercegovine se nakon odluka Ustavnog suda tramsformisao u Socijaldemokratsku partiju Bosne i Hercegovine. Tokom 1990. godine narodi u Bosni i Hercegovini u većini su se organizovali u nacionalne političke partije na sličnoj programskoj osnovi kao i krajem devetnaestog vijeka. / Marko Nešković, Nedovršena država- Politički sistem Bosne i Hercegovine
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
novem
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 09:18 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
Citat: Ustavni amandman LX
Skupština (parlament) Bosne i Hercegovine, kojim je dominirao Savez komunista, donijela je 31. jula 1990. godine navedeni ustavni amandman kojim se radikalno mijenjao konstitutivni status etničkih nacija.
Navedenim amandmanom, Bosna se definiše kao „suverena demokratska država ravnopravnih građana, naroda Bosne i Hercegovine − Muslimana, Srba i Hrvata i pripadnika drugih naroda i narodnosti”. Vladajuća partija je, kroz Skupštinu, izvršila ustavne promjene prvog temeljnog člana koji definiše titulara suverenosti.
U definisanju nacionalne i građanske suverenosti primat je dat građanskoj, čime je poremećen balans etničkog i građanskog.
Ustavna formula o zajedničkoj suverenosti nacija i konstitutivnosti građana bila je prisutna i u ranijim ustavima, kao što je Ustav iz 1974. godine: „Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina je socijalistička demokratska država... radnih ljudi i građana, naroda Bosne i Hercegovine − Muslimana, Srba i Hrvata...” (član 1), ali je, takođe, bilo definisano: „U Socijalističkoj Republici Bosni i Hercegovini zajamčena je ravnopravnost naroda i narodnosti...” (član 3. Ustava). Razlika između dva temeljna ustavna određenja je u balansu građanskog i nacionalnog ustavnog sadržaja.
U Ustavu iz 1974. godine naglašena je konstitutivnost radnih ljudi i građana, ali je istovremeno definisana i konstitutivnost naroda kroz određenje o zagarantovanoj ravnopravnosti. U Ustavnom amandmanu iz 1990. godine, demokratski balans nacionalnog i građanskog je narušen kroz odvajanje suverenosti od naroda i vezivanje ovog pojma za državu. Definiše se, prvo, suverenost države kao njeno originerno − izvorno svojstvo na građanskoj osnovi, a zatim narodi i narodnosti. Navedenom izmjenom ustavne norme izbjegava se identifikacija nosioca − titulara suverenosti, jer ako je država suverena i demokratska, ostaje pitanje: Ko je tu državu osnovao, ko je subjekt državotvorne vlasti?
Ustavni amandman definisao je ustavnu osnovu da je Bosna „starija od njenih naroda” i služio je kao jedan od osnovnih pravnih argumenta za međunarodno priznanje Bosne i Hercegovine. Ustavnim promjenama uspostavljena je cjelovitost i nedjeljivost državne teritorije, kao i „...srazmjerna nacionalna zastupljenost u svim organima državne vlasti, osim gdje je Ustavom predviđeno jednako, paritetno predstavljanje konstitutivnih naroda”.105 Iz navedene ustavne norme proizilazi da narodi ne mogu imati državotvorni karakter constituo, u smislu da su svi narodi ravnopravni, već se ravnopravnost redukuje na određena, ustavom definisana pitanja. Suština Amandmana je u činjenici da ovaj dokument u prvi plan stavlja državnu suverenost na građanskoj osnovi, a u drugi plan etničku suverenost i ravnopravnost.
Ovim dokumentom utemeljena je mogućnost preglasavanja u raznim varijantama, što je jednu od etničkih nacija moglo dovesti u neravnopravan položaj. Posebno sporan aspekt bilo je određenje da je Bosna, kao država, suverena sama po sebi, jer onaj subjekt koji vlada suverenom državom i sam poprima svojstvo suverenog subjekta. U procesu donošenja navedenog amandmana Skupština Bosne i Hercegovine je imala legalitet, ali je legitimitet bio sporan iz nekoliko razloga.
1. Ustavne promjene su izvršene u vrijeme izborne kampanje, kada ne postoje stabilni demokratski uslovi za izmjenu ustava. Nije uobičajeno, sa stanovišta teorije i prakse ustavnog prava, da se u toku izbornih kampanja mijenjaju suštinske odredbe ustava. Kampanje, na izvjestan način, mijenjaju društvenu klimu i mnjenje, dominira politička utakmica i ne postoje stabilni uslovi u kojima se kroz javnu raspravu može objektivno i argumentovano raspravljati o ustavnim izmjenama.
2. Savez komunista, čiji su poslanici (delegati) izglasali ovakav amandman, izgubio je izbore u novembru 1990. godine, što potvrđuje da ova politička partija nije imala većinsku podršku u narodu u vrijeme kada je izvršila ustavne promjene.
3. Prema tradiciji i logici ustavnog prava, izmjene temeljnih ustavnih odredbi od kojih bitno zavisi uređenje i funkcionisanje države, vrši se u relativno dužem periodu, uz najširu javnu demokratsku raspravu i saglasnost konstitutivnih faktora.
Savez komunista Bosne i Hercegovine je tokom predizborne kampanje u prvim višestranačkim izborima, u kratkom vremenskom roku i bez demokratske javne rasprave, izvršio ustavne promjene i narušio demokratski balans između etničkog i građanskog sadržaja u Ustavu.
Bio je to primjer da politička partija (njena elita) zloupotrijebi svoju poziciju na vlasti i bez većinske volje naroda, donese ustavne izmjene. Iako je amandman donesen nelegitimno, imao je bitan značaj za međunarodno priznanje Bosne i Hercegovine: „Jedna od najznačajnijih odredaba tada važećeg Ustavnog amandmana LX na Ustav Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine bila je ona što daje novu definiciju Bosne i Hercegovine koja je bila uz provedeni referendum osnovni pravni argument za međunarodno priznanje Bosne i Hercegovine kao nezavisne države.”106
Navedena izmjena Ustava Bosne i Hercegovine imala je negativne posljedice na funkcionisanje njene državne vlasti i produbila je međunacionalne sukobe. Sukobi Hrvata i Srba u Hrvatskoj imali su za posljedicu sukobljenost Srba i Hrvata u Bosni i Hercegovini.
Procesi državnog osamostaljivanja Bosne i Hercegovine imali su za posljedicu međunacionalni sukob, s jedne strane Srba, a s druge strane Bošnjaka i Hrvata. Bosna i Hercegovina, krajem 1990. godine, nije bila stabilno društvo i država sa stabilnim okruženjem, nego je bila opterećena i spoljnim i unutrašnjim problemima. Posebno je bio izražen problem budućeg državnog statusa Bosne i Hercegovine u procesu disolucije jugoslovenske države. Opcija samostalne bosanske države i opcija njenog opstanka u Jugoslaviji kao federalne jedinice predstavljale su nepremostiv problem u postizanju međunacionalne saglasnosti.
Navedeni ustavni amandman je prouzrokovao donošenje niza drugih akata koji su doveli do disolucije državne vlasti u Bosni i Hercegovini i produbili međuetničke sukobe. Nacionalne elite u vladajućim partijama naslijedile su krizu državne vlasti u Bosni i Hercegovini, zatim je svojim djelovanjem produbili, pri čemu je pomenuti amandman imao bitan uticaj.
Osim Amandmana LX, donesen je i Amandman LXX kojim su ustanovljena, dva vijeća u Skupštini BiH (tačka 5. Amandmana), način izbora člana Predsjedništva SFRJ (tačka 9. Amandmana) i formiranje Savjeta za pitanja ostvarivanja vitalnih nacionalnih interesa (tačka 10.amandmana).
„Skupština bira i razrješava člana Predsjedništva SFRJ iz SR BiH tajnim glasanjem na prijedlog Predsjedništva SR BiH na osnovu prethodnog neposrednog izjašnjavanja građana.”
Funkcija člana Predsjedništva SFRJ u međupartijskoj raspodjeli pripala je srpskoj strani, i nije poznato zašto se vrh Srpske demokratske stranke prećutno saglasio da Bogić Bogićević i dalje ostane na funkciji člana Predsjedništva SFRJ u ime Bosne i Hercegovine i da se pitanje njegove zamjene ne pokreće. Navedena funkcija bila je od kapitalne važnosti za donošenje odluka na nivou Jugoslavije, i prilikom odlučivanja Predsjedništva SFRJ o uvođenju vanrednog stanja 1991. godine, glas Bogića Bogićeviča bio je presudan i vanredno stanje (vojni udar) nije uvedeno.
Zanimljiv je dio amandmana koji se odnosi na zaštitu vitalnih nacionalnih interesa u Skupštini BiH i uspostavljanje Savjeta za nacionalnu ravnopravnost.
„U Skupštini SR BiH obrazuje se Savjet za pitanje ostvarivanja ravnopravnosti naroda i narodnosti BiH. Za članove Savjeta bira se jednak broj poslanika iz reda pripadnika naroda SR BiH − Srba, Hrvata, Muslimana, odgovarajući broj poslanika iz reda pripadnika drugih naroda i narodnosti i drugih koji žive u BiH. Savjet odlučuje na osnovu saglasnosti članova iz reda svih naroda i narodnosti. Sastav, djelokrug i način rada uređuje se zakonom koji se donosi dvotrećinskom većinom od ukupnog broja poslanika u Skupštini BiH.”
Na inicijativu najmanje 20 poslanika Savjet razmatra pitanja ravnopravnosti naroda, a na prijedlog Savjeta Skupština odlučuje dvotrećinskom većinom. U Ustavu Savjet je postavljen kao specifičan oblik zaštite i ostvarivanja nacionalnih interesa, ali je, istovremeno, Ustav ostavio nekoliko „konstruktivnih” nedostataka. Savjet nije bio skupštinski dom čija je saglasnost obavezna u donošenju odluka. Organizacija i praktično djelovanje Savjeta trebali su biti ustanovljeni na osnovu posebnog Zakona, ali nije definisano šta ako Skupština ne donese taj Zakon, ako nema saglasnosti za formiranje Savjeta. Da bi se Savjet formirao trebala je dvotrećinska većina, a ako nema te većine, nema ni Savjeta. Jedna etnička zajednica, putem svojih 20 poslanika, mogla je pokrenuti proceduru pred Savjetom, ali za odluku bila je potrebna jednoglasnost u Savjetu i ako je nema tada odluka i inicijativa propada. Navedeno tijelo nije bilo adekvatno za ulogu koja mu je namijenjena, jer poslanici nisu mogli postići dvotrećinsku saglasnost za zakon kojim bi se formirao Savjet i odredio njegov djelokrug i način rada.
Ustavni amandman LX od 31. jula 1990. godine bio je suprotan izvornim principima Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja iz 1943. i 1944. godine. Ovim ustavnim izmjenama narušen je balans etničkog i građanskog i utemeljena je osnova građanske države „jedan čovjek−jedan glas“, što je predstavljalo destabilizujući faktor u Bosni i Hercegovini kao višeetničkoj državi. ostvarivanja vitalnih nacionalnih interesa (tačka 10.amandmana).
/ Marko Nešković, Nedovršena država- Politički sistem Bosne i Hercegovine
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
novem
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 09:28 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
Citat: Politički savjet Srpske demokratske stranke razmatrao je sadržaj ustavnih izmjena iz jula 1990. godine i zaključio da je Amandman LX nulificirao dotadašnju nacionalnu ravnopravnost definisanu u temeljnim odluka ZAVNOBiH‐a iz 1943. i 1944. godine.
Zaključeno je da zajednička suverenost i nacionalna ravnopravnost tri nacije predstavlja jedinu legitimnu ustavnu osnovu od koje zavisi državna stabilnost i funkcionisanje političkog sistema u Bosni i Hercegovini. U cilju neutralisanja negativnih posljedica navedenih ustavnih promjena, Politički savjet Srpske demokratske stranke je Skupštini Bosne i Hercegovine, u septembru 1990. godine, uputio Inicijativu za uvođenje Vijeća naroda kao institucionalnog oblika nacionalne ravnopravnosti. Vijeće naroda zasnivalo se na nekoliko osnovnih elemenata.
1. U ustavu Bosne i Hercegovine bi se pozitivnom enumeracijom precizirala pitanja vitalnog nacionalnog interesa koja se ne bi mogla rješavati preglasavanjem, na principu „jedan čovjek−jedan glas“, nego bi se o njima odlučivalo kvalifikovanim etničkim većinama.
2. Kada na dnevnom redu Skupštine bude jedno od pitanja, ustavom definisano kao vitalni nacionalni interes, tada se svi poslanici iz oba doma (dom građana i dom opština) grupišu u tri nacionalna kluba, (srpski, hrvatski i muslimanski− bošnjački).
3. Odluke bi bile legitimne ako za njih glasa natpolovična većina u svakom od tri nacionalna kluba posebno, tako da različit broj poslanika u nekom od nacionalnih klubova ne bi umanjivao njegov politički kapacitet. Skupštinska većina bi istovremeno sadržavala sve tri etničke većine, a svaka od njih bi imala suspenzivni veto, jer bez njene saglasnosti odluka ne bi mogla biti donesena.
4. Međunacionalno usaglašavanje pomjerilo bi se na početak procesa kreiranja odluka, jer bilo bi besmisleno upućivati u skupštinsku proceduru prijedloge o kojima nije već ranije postignuta saglasnost nacionalnih predstavnika.
5. Nakon glasanja o pitanju vitalnog nacionalnog interesa klubovi bi prestali sa radom i poslanici bi nastavili djelovanje kao predstavnici građana i opština.
Inicijativa Političkog savjeta Srpske demokratske stranke, uručena tadašnjem predsjedniku Skupštine SR BiH, nije prihvaćena, nije zvanično razmatrana, niti je bilo rasprave o tom pitanju.107
Odbijanje inicijative bio je indikator da postojeća skupštinska većina, koju su činili predstavnici Saveza komunista, nije bila spremna da prihvati vijeće etničkih zajednica kao oblik ostvarivanja nacionalne ravnopravnosti. Neprihvatanje inicijative za ustavne promjene od strane vladajućeg Saveza komunista, ukazivalo je da ustavni Amandman LX nije donesen slučajno i da nije bio propust vladajuće partije, nego je imao prikriveni konstitutivni cilj da omogući produženje vlasti Saveza komunista i njegovu ideološku dominaciju u političkom sistemu Bosne i Hercegovine.
Prijedlog za uvođenje Vijeća naroda, kao drugog doma Skupštine Bosne i Hercegovine, nije bio u suprotnosti sa ustavnom osnovom države i šteta je što tadašnji saziv Skupštine BiH nije prihvatio navedenu inicijativu Političkog savjeta Srpske demokratske stranke.
/ Marko Nešković, Nedovršena država - Politički sistem Bosne i Hercegovine
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
novem
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 09:43 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
Ovo se sve događa još prije prvih demokratskih izbora u BiH (18.11.1990.) Citat: Odluka o osnivanju Srpskog nacionalnog vijeća
Nakon neuspjele Inicijative za uvođenje Vijeća naroda u Skupštinu Bosne i Hercegovine, predstavnici Srpske demokratske stranke i Srpskog pokreta obnove su u Banjaluci, 13. oktobra 1990. godine, održali srpski nacionalni skup „Sabor”. Na ovom skupu je proglašena „Deklaracija o nacionalnoj suverenosti srpskog naroda u Bosni i Hercegovini” sa sljedećim sadržajem (S obzirom na to da je Deklaracija usmeno proglašena, autor ovih redova je zapisao njen tekst onako kako je ovdje i naveden):
1. Ustanovljena je potreba da se formira predstavničko tijelo Srba koje će izražavati interese cijele etničke nacije: „Ustanovljava se Srpsko nacionalno vijeće kao organ Sabora koje će izražavati nacionalne interese srpskog naroda u Bosni i Hercegovini“;
2. Srpsko nacionalno vijeće bilo je izraz suverenosti naroda u kojem Srbi treba da imaju jednaka državotvorna prava kao Hrvati i Bošnjaci. Bilo koja odluka o državnom pitanju Bosne i Hercegovine, donesena bez zajedničke saglasnosti tri nacije, neće biti priznata kao legitimna i obavezujuća.
„Srpsko nacionalno vijeće neće priznati nijedan akt, ni odluku organa Bosne i Hercegovine, koji budu doneseni bez legitimne volje predstavnika srpskog naroda, preglasavanjem, i koji su na štetu srpskih nacionalnih interesa”. 3. Ustanovljeno je pravo na demokratski otpor nametnutim odlukama.
„Ukoliko se na nivou Bosne i Hercegovine donese neka odluka bitna za njen državni status, preglasavanjem srpskih predstavnika ili bez njihovog učešća, Srpsko nacionalno vijeće ima pravo na demokratski odgovor”. Sadržajem Deklaracije reafirmisan je princip nacionalne ravnopravnosti i zajedničke narodne suverenosti kao osnove državne vlasti. Narod, kao jedini nosilac suverenosti, ima prirodno pravo da ne prihvati akt državne vlasti u čijem donošenju nije ravnopravno učestvovao i koji je štetan po njegove nacionalne interese. Iako se to u Deklaraciji nije direktno pominjalo, jedan od suštinskih ciljeva navedenog akta bila je preventivna javna poruka drugim narodima da Srbi neće prihvatiti bilo koji oblik međunacionalne hegemonije. Održavanje Sabora, ustanovljenje Nacionalnog vijeća i donošenje Deklaracije, predstavljali su ustavnu osnovu za definisanje statusa srpskog naroda u Bosni i Hercegovini u narednom periodu.
4. Za predsjednika Srpskog nacionalnog vijeća imenovan je Radovan Karadžić koji je tada vršio funkciju predsjednika Srpske demokratrske stranke.
Odluka o osnivanju srpskog nacionalnog vijeća predstavljala je čin suverenosti srpske etničke nacije koja nastoji osigurati ravnopravnost sa druge dvije nacije, ali je ujedno bilo i potencijalna osnova za donošenje separatnih konstitutivnih akata.
/ Marko Nešković, Nedovršena država- Politički sistem Bosne i Hercegovine
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
novem
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 10:01 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
Citat: Kao rezultat međunacionalnog političkog sukoba u svim institucijama državne vlasti, tokom 1991. godine, međunacionalna netrpeljivost je zahvatila i lokalne sredine (opštine) pri čemu se iskazivalo nekoliko faktora.
Jedan od razloga nezadovoljstva bile su opštinske granice koje su definisane u vrijeme vladavine Saveza komunista.108 Stanovništvo je bilo nezadovoljno opštinskim granicama koje nisu imale ekonomsku, geografsku i komunikacijsku opravdanost.
Drugi razlog, koji je uticao na pogoršavanje međuetničkih odnosa u lokalnim sredinama, proizilazio je iz ratnog sukoba u Hrvatskoj, jer je stanovništvo u BiH imalo suprotstavljene stavove o ovom sukobu (Srbi su bili na strani Srpske Krajine, a Bošnjaci i Hrvati na strani Hrvatske).109
Treći razlog proizilazio je iz potrebe da se Bosna i Hercegovina decentralizuje, a budući da o tome nije bilo saglasnosti, predstavnici Srba u pojedinim opštinama su počeli samostalno da donose odluke o decentralizaciji države kroz regionalizaciju.
Četvrti razlog proizilazio je iz negativnog odnosa srpskog stanovništva prema državnoj nezavisnosti Bosne i Hercegovine.
Proglašavanjem regija, Srbi su nastojali da stvore novu realnost u kojoj bi Bosna i Hercegovina ostala u sastavu Jugoslavije. Srbi iz Bosne su Jugoslaviju shvatali kao garanta svojih nacionalnih interesa i kao najoptimalniju državnu organizaciju i za sve druge etničke nacije i manjine. Jugoslovenski državni organi su u Srbima iz Bosne, ali i iz Hrvatske, uviđali faktore za očuvanje Jugoslavije kao države, i nastojali su da političke kapacitete Srba stave u funkciju jugoslovenskih državnih interesa. Podudaranje državnih organa Jugoslavije, s druge strane, bilo je iz različitih motiva i imalo je privremeni karakter koji je trajao do kraja 1991. godine. Nakon propasti jugoslovenske države, početkom 1992. godine, Srbi iz Bosne i Hercegovine su izmijenili političke ciljeve i, umjesto propalih jugoslovenskih vrijednosti, prioritet su bili vitalni nacionalni interesi Srba u okviru Bosne i Hercegovine.
Srpske autonomne oblasti su nastajale od aprila do decembra 1991. godine u dvije faze: prvo kao zajednice opština, a zatim kao srpske autonomne oblasti i regije. Glavni problem u stvaranju srpskih autonomnih oblasti i regija bio je način njihovog proglašenja: oblasti i regije su proglašavane voljom predstavnika jednog naroda (Srba) protiv volje predstavnika druga dva naroda (Hrvata i Muslimana). Bilo je to stvaranje presedana, s negativnim posljedicama: ako Srbi imaju pravo da preglasavaju druga dva naroda na lokalnom nivou, isto tako i druga dva naroda imaju pravo da preglasavaju Srbe na nivou Bosne i Hercegovine. Preglasavanje, kao osnova donošenja odluka, imalo je negativne posljedice po međunacionalne odnose i državni status Bosne i Hercegovine.
Tokom 1991. godine proglašene su srpske autonomne oblasti i regije.110 Ustavom Jugoslavije bilo je definisano da „opštine međusobno sarađuju na načelima dobrovoljnosti, i solidarnosti, udružuju sredstva i osnivaju zajedničke organe, organizacije i službe za obavljanje poslova od zajedničkog interesa i za zadovoljavanje zajedničkih potreba i mogu se udruživati u gradske ili regionalne zajednice” (član 119). Sličnu odredbu sadržavao je i Ustav BiH: „Opštine koje su prostorno i ekonomski međusobno povezane, mogu se, radi racionalnijeg i efikasnijeg ostvarivanja zajedničkih interesa i potreba radnih ljudi i građana i usklađivanja društveno‐ekonomskog razvoja, udruživati u zajednice opština” (član 275).
Ustavna mogućnost da više opština svojim odlukama mogu stvarati međuopštinske zajednice, predstavljala je formalnu osnovu udruživanja opština u kojima su Srbi imali većinsku vlast. U opštinama gdje su Srbi bili manjina, došlo je do separatnog proglašenja srpskih opština i njihovog udruživanja u regije. Stvarni razlozi stvaranja srpskih autonomnih oblasti i regija nisu bili ekonomski, nego politički. Primarni politički cilj Srba iz Bosne i Hercegovine tokom 1991. godine, bio je očuvanje integriteta Jugoslavije, pa su stvarane teritorijalne cjeline koje bi ostale u sastavu Jugoslavije.
Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, kao najviše predstavničko − nacionalno tijelo svojim odlukama usmjeravala je proces osnivanja i uspostavljanja oblasti i regija. Na drugoj sjednici Srpske skupštine 21. novembra 1991. godine donesena je odluka o uspostavljanju teritorija opština, mjesnih zajednica i naselja koje se smatraju teritorijom Jugoslavije. Na trećoj sjednici, od 11. decembra iste godine, Srpska skupština donijela je odluku o osnivanju srpskih opština i organa vlasti na tim teritorijama.
Vlada BiH u većinskom (bošnjačko‐hrvatskom dijelu) smatrala je proces regionalizacije izašao iz okvira postojećeg ustava i da je postao protivustavan u nekoliko elementa: ‐ regije su u svoju nadležnost definisale i pitanja bezbjednosti i odbrane, a to je, po Ustavu, bila nadležnost države na nivou republike i na saveznom nivou
‐ opštine su bile udružene u ranije međuopštinske zajednice, pa su jednostrano istupile iz tih zajednica protiv volje drugih članica, čime je njihov akt neustavan; ‐ proces udruživanja odvijao se po hitnom postupku i nije provedena demokratska procedura i javna rasprava; ‐ odbornici u opštinama koje su se udružile, iz reda hrvatskog i muslimanskog naroda, protivili su se odlukama, ali su preglasani od odbornika srpske nacionalnosti, čime je narušena ravnopravnost naroda; ‐ regije su osnovane kao nove društveno‐političke zajednice, a po važećem Ustavu, samo su republika i opština imale status društveno‐političkih zajednica.
Vlada Bosne i Hercegovine je podnijela zahtjev Ustavnom sudu Bosne i Hercegovine za ocjenu ustavnosti osnivanja srpskih autonomnih oblasti i regija.111 Ustavni sud je, odlukom od 1. novembra 1991. godine, udruživanje opština u srpske autonomne oblasti i regije proglasio neustavnim.
Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, kao najviše predstavničko tijelo srpske etničke zajednice, nije priznala ni prihvatila odluke Ustavnog suda. S obzirom na to da je državna vlast bila u disoluciji nije postojao državni organ ili institucija koja bi mogla da provede odluku Ustavnog suda.
/ Marko Nešković, Nedovršena država - Politički sistem Bosne i Hercegovine ___
110 Zajednica opština Bosanska krajina proglašena je 7. aprila 1991. godine, zatim se transformisala u Autonomnu regiju Krajinu, 16. septembra iste godine. Zajednica opština Romanija proglašena je 8. maja 1991. godine, a zatim se transformisala u Srpsku autonomnu oblast Romanija, 21. septembra iste godine. Zajednica opština Stara Hercegovina osnovana je 27. maja 1991. godine, a zatim se transformisala u Srpsku autonomnu oblast Stara Hercegovina, 12. septembra iste godine. Srpska autonomna oblast Birač proglašena je 9. novembra 1991. godine, i Zajednica opština Sjeverna Bosna proglašena novembra 1991. godine, a 14. decembra osnovana je Srpska autonomna oblast Semberija i Majevica, ranije Sjeveroistočna Bosna.
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
novem
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 10:42 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
Na jedan presedan, stvaranje neustavnih srpskih autonomnih oblasti i regija (7.4.1991.-14.12.1991.) i preglašavanje Hrvata i Muslimana u njima, ovi uzvraćaju istom mjerom donoseći Memorandum − pismo o namjerama i Platformu o položaju Bosne i Hercegovine u jugoslovenskoj državnoj zajednici, 14.10.1991. koji se usvaja bez Srba (napuštaju Skupštinu), a proizilazio je iz ustavnog amandmana LX iz srpnja 1990. godine. "Vi ste se nelegalno odvojili - mi ćemo se legalno odvojiti, uključujući i vas, a da vas ne pitamo".
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
novem
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 11:14 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
Faktički su komunisti pred svoj zalazak 1990. spriječavanjem mehanizama zaštite prava konstitutivnih naroda u koje su se toliko zaklinjali, omogućili kontinuitet postojanja BiH isključivo radi svojih političkih interesa, po cijenu rata, stradanja, uništavanja i svega što je nastupilo, a da pritom nije stvorilo ni stabilnu državu niti uređene međunacionalne odnose. Dapače, sve je još više unazadilo. To što su oni blokirali, stranci su u Washingtonu i Daytonu uveli.
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
divizija
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 14:09 |
|
Pridružen/a: 08 sij 2020, 17:34 Postovi: 24718
|
Čak i da komunisti to nisu tako napravili, ne bi se stvari puno promijenile. Svijetu nije padalo napamet prihvatiti suverenitet naroda, već isključivo republika.
A čak i da je prihvatio, svijet ne bi razlikovao Srbe u BIH od Albanaca u Srbiji, makar ove imale posve različite ustave. Naprosto ne bi.
_________________ Čuvajte nacionalnu homogenost ko zjenicu oka svoga!
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
novem
|
Naslov: Re: Komunisti su blokiranjem konstitutivnosti bh naroda trasirali put u rat Postano: 02 ruj 2020, 14:17 |
|
Pridružen/a: 27 lis 2010, 16:06 Postovi: 28593
|
De facto je Federacija proizašla i stvorena iz suvereniteta naroda (područja pod kontrolom tzv ABiH - Muslimana i Herceg-Bosne pod Hrvatima), tako je prvobitno bila i titulirana (Hrvatsko-Bošnjačka Fedearcija), a isto tako RS. Sve je to prihvaćeno, ali s zakašnjenjem i svim što je predhodilo.
_________________ - Sarajevo drugi u svijetu po broju izdanih radnih viza za Njemačku 2022. - Luka Mišetić: Haag nigdje i nikad nije tvrdio da je Herceg-Bosna UZP. - Reis: Država nam curi kroz prste poput pijeska.
|
|
Vrh |
|
![](images/spacer.gif) |
|
Stranica: 1/1.
|
[ 9 post(ov)a ] |
|
Online |
Trenutno korisnika/ca: / i 9 gostiju. |
|
Ne možeš započinjati nove teme. Ne možeš odgovarati na postove. Ne možeš uređivati svoje postove. Ne možeš izbrisati svoje postove. Ne možeš postati privitke.
|
|
|